Po co wydawać pieniądze na diagnozę autyzmu, skoro nie da się go wyleczyć? Co zmienia diagnoza w dorosłości.
To pytanie pada częściej niż mogłoby się wydawać i nie jest dla nas zaskakujące. Diagnoza w dorosłości to czas, pieniądze i sporo emocji. Skoro autyzmu nie da się „wyleczyć”, to w co dokładnie inwestujemy nasze pieniądze?
Odpowiedź jest krótka: nie kupujesz leczenia autyzmu, tylko wiedzę o sobie. A z nią możliwość lepszego dopasowania życia, pracy, relacji i ewentualnej terapii do tego, jak naprawdę funkcjonujesz. A jeżeli diagnoza dotyczy twojego dziecka – ułatwiasz mu nie tylko spojrzenie w siebie i zaakceptowanie swoich różnorodności, ale również dostosowanie warunków edukacyjnych i środowiskowych tak, by ułatwić mu start w przyszłość.
Autyzmu nie da się wyleczyć – i o to właśnie chodzi
Spektrum autyzmu to stan neurorozwojowy, a więc taki, który rozwija się podczas okresu prenatalnego i towarzyszy człowiekowi przez całe życie. Nie ma więc sensu oczekiwać, że diagnoza cokolwiek „usunie”. Jej celem jest coś innego: nazwanie sposobu, w jaki działa Twój układ nerwowy i oddzielenie tego, co jest Twoją naturalną odmiennością, od tego, co jest nadmiernym obciążeniem – na przykład współistniejącego lęku, wyczerpania czy depresji.
Diagnoza nie zmienia więc tego, kim jesteś. Zmienia to, co możesz zrobić z wiedzą o sobie.
Zalety diagnozy w dorosłości. Co mówią badania?
Podczas badania naukowego z 2024 roku French i Cassidy rozmawiały z 13 dorosłymi, którzy dostali diagnozę autyzmu i/lub ADHD po 25. roku życia i mieli ją od co najmniej czterech lat, oraz z 7 specjalistami. Wśród pięciu tematów, które wyłoniły autorki, kilka dotyczy korzyści.
1. Odpowiedź na pytanie „dlaczego było mi trudniej?”
2. Mniej zgadywania, gdy w tle jest lęk lub depresja
3. Relacje i granice
4. Punkt wyjścia do dostosowań i formalnego wsparcia oraz poczucie wspólnoty
Druga strona medalu
Należy jednak powiedzieć, że diagnoza w dorosłości nie dla każdego jest tylko ulgą. W cytowanym badaniu z Autism in Adulthood pojawiły się też dwa inne wątki: ciężar „etykiety” (obawa przed stygmatyzacją, zmiana obrazu samego siebie, poczucie konieczności tłumaczenia się z diagnozy) oraz znaczenie momentu – pytanie, czy w danym momencie jesteś gotowa/gotowy na to, co diagnoza może poruszyć.
Dla części osób przyszła ona w czasie, gdy były na nią gotowe i przyniosła poczucie sensu. Inne zaś czuły złość i żal z powodu lat, które, jak mówiły, minęły bez zrozumienia, a także z poczucia niesprawiedliwości, które towarzyszyło im od najmłodszych lat.
Do tego dochodzą koszty, czas oczekiwania i fakt, że nowe spojrzenie na własną przeszłość bywa trudne.
Dlaczego diagnoza dorosłych kosztuje – i jak sprawdzić, czy jest warta ceny
Na co zwrócić uwagę, wybierając miejsce diagnozy:
-
Kto diagnozuje – czy to wykształcony specjalista zdrowia psychicznego z doświadczeniem w diagnozie autyzmu u dorosłych.
- Na czym opiera się rozpoznanie – wywiad o dzieciństwie i obecnym funkcjonowaniu, obserwacja, standaryzowane narzędzia, a jeśli to możliwe także informacje od bliskich.
- Czy rozważane są inne wyjaśnienia Twoich trudności (np. lęk, ADHD, skutki trudnych doświadczeń).
- Co dostajesz na końcu – pisemną opinię z opisem, a nie samo „tak” lub „nie”.
- Czy ktoś omówi z Tobą wyniki i dalsze kroki.
Zanim zdecydujesz – cztery pytania do siebie
- Czego oczekuję od diagnozy: odpowiedzi, wsparcia, dokumentu, a może wszystkiego naraz?
- Co zmieni się w moim życiu, jeśli usłyszę „tak”, a co, jeśli „nie”?
- Czy mam kogoś, z kim mogę spokojnie omówić wynik – osobę bliską, terapeutę, diagnostę?
- Czy to dobry moment – czy mam teraz siłę na cały proces i przestrzeń na poznawanie siebie?
Podsumowanie
Dołącz do naszej społeczności
Zapisz się do naszego newslettera, by otrzymywać informacje o nowych warsztatach, treningach i kursach oraz darmowych wydarzeniach w Centrum HarmonJa.
Gdynia
Aleja Zwycięstwa 250
Gdańsk
Politechniczna 9/7
Centrum Zdrowia Psychicznego HarmonJa spółka cywilna z siedzibą w Gdańsku (80-288), przy ul. Politechnicznej 9/7. NIP: 9571109611, REGON: 381203972. Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie treści oraz zdjęć zabronione. Obowiązek informacyjny przed wyrażeniem zgód na przetwarzanie danych (zobacz).
Realizacja: Plutowski.pl
Centrum
Znajdź nas na